هاری یک بیماری ویروسی و بسیار خطرناک است که می‌تواند از حیوانات به انسان منتقل شود. این بیماری بیشتر از طریق گازگرفتگی یا خراش حیوان آلوده منتقل می‌شود و در صورت بروز علائم، تقریباً همیشه مرگبار است. با این حال، هاری یک بیماری قابل پیشگیری است و آگاهی درست، واکسیناسیون حیوانات و اقدام بموقع پس از گازگرفتگی می‌تواند از بسیاری از موارد بیماری و مرگ جلوگیری کند.
هر سال ۲۸ سپتامبر به عنوان روز جهانی هاری گرامی داشته می‌شود. در سال ۲۰۲۶، این روز با شعار «قوی‌تر در کنار هم» برگزار می‌شود تا بر اهمیت همکاری میان خانواده ها، جوامع، کارکنان صحی، متخصصان حیوانات، نهادهای مسئول و سایر بخش‌ها برای پیشگیری و مبارزه با هاری تأکید شود.
یکی از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری، واکسیناسیون سگ‌ها است؛ زیرا در بیشتر موارد هاری انسانی، سگ‌ها منبع انتقال ویروس هستند. مراقبت مسئولانه از حیوانات، جلوگیری از نزدیک‌شدن کودکان به حیوانات ناشناس و آموزش خانواده‌ها درباره رفتار ایمن در برابر حیوانات نیز می‌تواند خطر گازگرفتگی و انتقال بیماری را کاهش دهد.
اگر فردی توسط سگ، گربه یا حیوان مشکوک گاز گرفته یا خراشیده شود، نباید منتظر بروز علائم بیماری بماند. محل زخم باید هرچه سریع‌تر و حداقل برای ۱۵ دقیقه با آب و صابون شسته شود و فرد باید فوراً برای ارزیابی و دریافت خدمات صحی مناسب به مرکز صحی مراجعه کند. درمان پیشگیرانه پس از تماس با ویروس می‌تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.
آگاهی کودکان در این زمینه اهمیت ویژه‌ای دارد. کودکان باید بدانند که نباید بدون اجازه و نظارت بزرگسالان به حیوانات ناشناس نزدیک شوند، حیوانات را تحریک کنند یا به حیوانی که رفتار غیرعادی دارد دست بزنند. خانواده‌ها و معلمان نیز می‌توانند با آموزش رفتار ایمن، نقش مهمی در کاهش خطر داشته باشند.
پیشگیری از هاری تنها مسئولیت بخش صحت یا صاحبان حیوانات نیست. سلامت انسان، سلامت حیوانات و محیط زندگی با یکدیگر ارتباط دارند و همکاری میان بخش‌های مختلف می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری داشته باشد. رویکرد «یک‌سلامت» نیز بر همین ارتباط میان سلامت انسان، حیوان و محیط تأکید می‌کند.
طلوع زنان افغانستان (AOWA) آگاهی صحی و حفاظت از سلامت خانواده ها و جوامع را از موضوعات مهم می‌داند و بر اهمیت آگاهی‌دهی، پیشگیری و مراجعه به موقع به خدمات صحی تأکید دارد. افزایش آگاهی خانواده ها، به‌ویژه کودکان و جوانان، می‌تواند در کاهش خطرات و ایجاد جامعه‌ای سالم‌تر و آماده‌تر نقش داشته باشد.
روز جهانی هاری به ما یادآوری می‌کند که پیشگیری با آگاهی آغاز می‌شود و حفاظت از سلامت انسان و حیوان، مسئولیت مشترک همه ماست.
