هر کال د سپتمبر دویمه شنبه د لومړنیو مرستو د نړیوالې ورځې په توګه لمانځل کېږي. په ۲۰۲۶ کال کې دا مناسبت د سپتمبر په ۱۲مه ترسره کېږي. دا ورځ د بیړنیو حالاتو پر مهال د لومړنیو مرستو د اهمیت او د خلکو د ژوند په ژغورنه کې د دې مهارت د زده کړې د رول په اړه د عامه پوهاوي د لوړولو لپاره یو فرصت دی. د سره صلیب او سرې میاشتې د ټولنو نړیوال فدراسیون هم د افرادو او ټولنو لپاره د لومړنیو مرستو د زده کړې پر اهمیت ټینګار کوي.
لومړنۍ مرستې هغو لومړنیو او مناسبو اقداماتو ته ویل کېږي چې له پېښې، ټپ یا ناڅاپي روغتیايي حالت سره مخ کس ته د اړتیا پر مهال وړاندې کېږي. په ډېرو مواردو کې ښايي د روغتیايي کارکوونکو تر رسېدو یا د ناروغ تر روغتیايي مرکز پورې د انتقال څو دقیقې یا زیات وخت تېر شي. په دې موده کې لومړنۍ پوهه او د سم غبرګون وړتیا کولای شي د ټپونو له زیاتېدو مخنیوی وکړي او په ځینو حالتونو کې د انسان د ژوند په ژغورلو کې مرسته وکړي.
د لومړنیو مرستو زده کړه یوازې د روغتیايي کارکوونکو یا متخصصو کسانو لپاره نه ده. د کورنۍ غړي، ښوونکي، ځوانان، د ادارو کارکوونکي او د ټولنې نور غړي هم کولای شي د مناسبو زده کړو له لارې د پېښې پر مهال لا مسوولانه غبرګون وښيي. د ټپي کېدو، وینې بهېدو، سوځېدو، بېهوښۍ او نورو بېړنیو حالتونو پر وړاندې د چلند په اړه پوهاوی کولای شي د افرادو او کورنیو چمتووالی زیات کړي. البته لومړنۍ مرستې د مسلکي روغتیايي تشخیص او درملنې بدیل نه دي او په جدي مواردو کې باید هرڅومره ژر چې ممکن وي مسلکي روغتیايي خدمتونه ترلاسه شي.
د دې زده کړو اهمیت هغه وخت لا څرګندېږي چې په کور، ښوونځي، کاري ځای، سړک یا عامه چاپېریال کې یوه پېښه رامنځته شي. په داسې حالاتو کې د ارام پاتې کېدو، د وضعیت د ارزولو، د لا زیات زیان د مخنیوي او پر وخت د مرستې غوښتلو وړتیا ډېره مهمه ده. یو باخبره کس کولای شي د مسلکي مرستې تر رسېدو پورې په لومړیو دقیقو کې د ټپي کس په پاملرنه کې اغېزمن رول ولوبوي.
لومړنۍ مرستې د پېښو او بېړنیو حالاتو پر وړاندې د ټولنې د چمتووالي یوه برخه هم ده. هغه کورنۍ او ټولنې چې د احتمالي خطرونو په اړه ښه پوهاوی ولري او اړین بنسټیز مهارتونه زده کړي وي، کولای شي د پېښې پر مهال له لا ډېر چمتووالي او مسوولیتپذیرۍ سره غبرګون وښيي. ماشومانو او ځوانانو ته د دې مهارتونو زده کړه هم کولای شي په ټولنه کې د مسوولیتپذیرۍ، همدردۍ او له نورو سره د مرستې کلتور پیاوړی کړي.
په ۲۰۲۶ کال کې د لومړنیو مرستو نړیواله ورځ د کډوالۍ په شرایطو کې لومړنیو مرستو ته ځانګړې پاملرنه کوي او د هغو کسانو لپاره چې د بېځایه کېدو او کډوالۍ په شرایطو کې دي، د لومړنیو مرستو د لاسرسي او پوهاوي پر اهمیت ټینګار کوي. دا موضوع ښيي چې لومړنۍ مرستې باید تر ممکنه حده د بېلابېلو خلکو او ټولنو لپاره د لاسرسي وړ او د هغوی له شرایطو سره برابرې وي.
Afghanistan Organization Women Arise (AOWA) روغتیا او روغتیايي پوهاوی د خپلو مهمو فعالیتي برخو څخه ګڼي او باور لري چې د روغتیايي پوهاوي او بنسټیزو روغتیايي مهارتونو زیاتول کولای شي د لا چمتو او پیاوړو کورنیو او ټولنو په رامنځته کولو کې مرسته وکړي. د لومړنیو مرستو زده کړه، د روغتیايي پوهاوي او د مخنیوي د اقداماتو ترڅنګ، کولای شي په بېړنیو حالاتو کې د زیانونو د کمولو او د خلکو د لا ښه ملاتړ لپاره د ګډو هڅو یوه برخه وي.
د لومړنیو مرستو نړیواله ورځ موږ ته یادونه کوي چې ځینې وخت یوه ساده پوهه، یوه سمه پرېکړه او څو دقیقې مسوولانه اقدام کولای شي د یوه انسان په ژوند کې لوی بدلون راولي.
