موسسه طلوع زنان افغانستان نگرانی عمیق خود را از وضعیت نگران کننده منار تاریخی جام در ولایت غور ابراز میدارد؛ بنایی که نه تنها بخشی ارزشمند از هویت و تمدن افغانستان است، بلکه یکی از مهم ترین آثار معماری جهان به شمار میرود.
منار جام، دومین منار بلند خشتی جهان و شاهکاری از عصر درخشان سلاطین غور است؛ دورهای که در آن افغانستان مرکز قدرت، فرهنگ و هنر در منطقه بود. سلاطین غور به ویژه غیاث الدین غوری و شهاب الدین غوری با گسترش علم، معماری، هنر و حکومتداری پیشرفته، میراثی ماندگار برای تاریخ بشر به جا گذاشتند.
منار جام یکی از برجسته ترین یادگارهای همین دوران زرین است؛ بنایی با ارتفاع 64 متر، آراسته با آیات قرآنکریم، خط کوفی، نقش کاری های ظریف، و کاشی های لاجوردی که شکوه هنر اسلامی و مهارت معماران غوری را به نمایش میگذارد.
اما متأسفانه این میراث گرانبها امروز در آستانۀ آسیب های جدی و جبران ناپذیر قرار دارد. ریزش خشت ها، تخریب کاشی ها، فرسایش ناشی از بارندگی، سیلاب ها و نبود برنامه های محافظتی مؤثر، آینده این بنای تاریخی را به خطر انداخته است.
رومن میو، جهانگرد فرانسوی که اخیراً از این منطقه دیدار کرده، میگوید:
«منار جام شاهکاری از هنر اسلامی است. بسیاری از خشت هایش فرو افتاده و کاشی های لاجوردی آن در حال ریزش است. این بنا بینظیر است و باید پیش از دیر شدن محافظت شود.»
موسسه AOWA از نهادهای ملی و بین المللی، از جمله یونسکو، نهادهای فرهنگی، ارگان های دولتی، سازمان های بین المللی و جامعه مدنی میخواهد که برای اجرای برنامه های فوری حفاظت و مرمت، جلوگیری از تخریب بیشتر و حفریات غیرقانونی، فراهم سازی امکانات فنی و تخنیکی، حمایت مالی از طرحه ای حفاظتی، و تقویت نقش و مشارکت مردم محلی در حفاظت از محوطه، اقدامات عملی و مؤثر روی دست گیرند.
منار جام تنها یادگار یک دوره تاریخی نیست، بلکه نماد هویت، فرهنگ و عظمت سلاطین غور و ملت افغانستان است. حفاظت از آن، احترام به گذشته و مسئولیت ما برای آینده به شمار میرود؛ زیرا اگر امروز اقدام نکنیم، شاید فردا برای نجات این گنجینه بیهمتا دیر باشد.
موسسه طلوع زنان افغانستان (AOWA)
حامی فرهنگ، تاریخ و ارزشهای ملی افغانستان.
