کرنه په افغانستان کې د ډېرو کورنیو د ژوند او معیشت یوه مهمه برخه ده. د کلیوالو سیمو د ډېرو کورنیو لپاره ځمکه، باغداري، مالداري او نورې کرنیزې چارې یوازې د عاید سرچینه نه ده، بلکې د ورځني ژوند او د کورنۍ د اړتیاوو د پوره کولو مهمه برخه هم جوړوي.
د افغانستان د ښځو د راویښېدو مؤسسه (Afghanistan Organization Women Arise – AOWA) باور لري چې د کرنیزو وړتیاوو پیاوړتیا او د کورنیو ملاتړ د دې لپاره چې له شته امکاناتو او سرچینو څخه ښه ګټه واخلي، کولای شي د معیشت په ښه والي، د کورنیو د اقتصادي توان په پیاوړتیا او د لا پیاوړو ټولنو په رامنځته کولو کې مهم رول ولوبوي.
کرنه؛ له اقتصادي فعالیت څخه ډېره ده
کرنه یوازې د کرنیزو محصولاتو تولید نه دی؛ بلکې له معیشت، تغذیې، د کورنۍ له اقتصاد، کارموندنې او د ټولنو له پایښت سره مستقیمه اړیکه لري.
کله چې کورنۍ اړین معلومات او مهارتونه ولري، کولای شي له شته امکاناتو څخه په اغېزمنه توګه ګټه واخلي او د خپل اقتصادي وضعیت د ښه والي لپاره عملي ګامونه پورته کړي.
په ډېرو کلیوالو ټولنو کې سیمهییزه پوهه او د تېرو نسلونو تجربې هم ارزښتناکه پانګه ګڼل کېږي. د دغو تجربو له مناسبو او نویو علمي لارو چارو سره یوځای کول کولای شي د شته ظرفیتونو د لا ښه کارونې زمینه برابره کړي.
د کرنې په برخه کې د AOWA تګلاره
AOWA هڅه کوي چې د خپلو فعالیتونو او شته ظرفیتونو په چوکاټ کې د کورنیو او ټولنو د وړتیاوو پیاوړتیا ته پاملرنه وکړي او د سیمهییزو امکاناتو څخه د لا ښه ګټې اخیستنې ملاتړ وکړي.
په دې برخه کې لاندې موضوعاتو ته ځانګړې پاملرنه کېږي:
د کرنیزو مهارتونو او وړتیاوو پیاوړتیا
د شته سرچینو او امکاناتو څخه د اغېزمنې ګټې اخیستنې ښه والی
باغدارۍ او د سیمهییزو محصولاتو تولید ته پاملرنه
د مالدارۍ اړوندو ظرفیتونو ملاتړ
په معیشتي فعالیتونو کې د ښځو او کورنیو د رول پیاوړتیا
د کرنې اړوندو فعالیتونو کې د ټولنې ګډون
د ښځو او کورنیو رول
ښځې په ډېرو کلیوالو کورنیو کې په بېلابېلو کرنیزو فعالیتونو، باغدارۍ، مالدارۍ او د کورنۍ د چارو په مدیریت کې مهم رول لري. د هغوی پوهې او مهارتونو ته پاملرنه او د ظرفیتونو د لوړولو لپاره د فرصتونو برابرول کولای شي د کورنۍ د اقتصاد په پیاوړتیا او د شته سرچینو په ښه کارونه کې مرسته وکړي.
د کورنیو پیاوړتیا دا معنا نه لري چې هغوی تل پر بهرنیو مرستو تکیه وکړي؛ بلکې موخه دا ده چې د هغوی پوهه، مهارتونه او شته ظرفیتونه پیاوړي شي، څو وکولای شي له خپلو امکاناتو څخه په ګټې اخیستنې د خپل ژوند او معیشت د ښه والي لپاره مناسبې لارې ومومي.
کرنه او د ټولنو راتلونکی
اقلیمي بدلونونه، وچکالي، د اوبو د سرچینو محدودیتونه او اقتصادي ستونزې هغه عوامل دي چې د کرنې پر بنسټ د کورنیو ژوند تر اغېز لاندې راوستلای شي. له همدې امله، د پوهاوي لوړول، له سرچینو څخه اغېزمنه ګټه اخیستنه، د مهارتونو پیاوړتیا او مناسبو کرنیزو لارو چارو ته پاملرنه لا ډېر اهمیت پیدا کوي.
هغه ټولنه چې وکولای شي له خپلو طبیعي سرچینو او سیمهییزو ظرفیتونو څخه په مسوولانه او اغېزمنه توګه ګټه واخلي، د دوامدار معیشت د رامنځته کولو او د کورنیو د زیانپذیرۍ د کمولو لپاره به لا ډېر فرصتونه ولري.
AOWA باور لري چې د کرنې پراختیا یوازې د تولید له زیاتوالي سره محدوده نه ده؛ بلکې د کورنیو د وړتیاوو پیاوړتیا، د سرچینو ښه کارونه، د معیشتي فرصتونو رامنځته کول او د ټولنو د مقاومت وړتیا لوړول هم د دې بهیر مهمې برخې دي.
هره ځمکه یو فرصت دی؛ هر مهارت یوه وړتیا ده؛ او هره پیاوړې کورنۍ د یوې لا دوامدارې ټولنې پر لور یو ګام دی.
